Powiat Wrocławski
FuMG-404 Jagdschloss w Krotoszycach

Wkrótce po zajęciu przez wojska rosyjskie w roku 1945 Sowieci zawłaszczyli, a następnie przez cztery lata rabunkowo wykorzystywali krotoszycki folwark. Później długo funkcjonowało tam Państwowe Gospodarstwo Rolne.

Czas ten okazał się niezbyt łaskawy dla miejscowego pałacu i jego otoczenia. Los rezydencji uległ zmianie dopiero w nowej rzeczywistości politycznej, po przejęciu zabudowań przez firmę, świadczącą usługi turystyczno-hotelarskie. Jej właściciel przywrócił okazałej budowli i przylegającemu do niej parkowi godny wygląd. Piękny, zadbany obecnie teren rekreacyjny w pobliżu rezydencji ma powierzchnię, przekraczającą sześć hektarów.

Najważniejszą budowlą, wpisaną w dzieje Krotoszyc, jest tutejszy, obecnie rzymskokatolicki kościół, służący wiernym pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Do wzniesienia jego wieży użyto niegdyś wyjątkowo trwałego materiału - bazaltu ze złotoryjskich kamieniołomów, który spojono specjalnie sprowadzoną z okolic Leszczyny zaprawą wapienną.

Dla miłośników wszelkich militariów – a zwłaszcza osób zainteresowanych historią lotnictwa - niewątpliwie ciekawy obiekt stanowi niewielki, opustoszały, ale nadzwyczaj solidnie wykonany ceglany budyneczek o grubych murach i betonowych stropach, będący niegdyś podstawą funkcjonującego tam radaru Luftwaffe typu FuMG-404 Jagdschloss. Dzisiaj, w dobie przerażających skutecznością bojowych dronów i rakiet balistycznych tudzież wojskowych satelitów wspomniane urządzenie raczej nie imponuje swoimi możliwościami technicznymi, zwłaszcza, że służyło zbrodniczej, hitlerowskiej machinie wojennej.

Warto w tym miejscu przypomnieć, iż niemieckie biura projektowo-konstrukcyjne – podobnie zresztą jak i innych państw – już na długo przed wybuchem drugiej wojny światowej prowadziły intensywne badania, wdrażając do produkcji nowe systemy, pozwalające lokalizować nadlatujące samoloty z coraz większej odległości.

O możliwościach doskonalonych urządzeń radiolokacyjnych hitlerowskich Niemiec świadczyło wydarzenie z 18 grudnia 1939 roku, wtedy bowiem formację dwudziestu czterech brytyjskich bombowców Vickers Wellington nazistowska stacja radarowa typu Freya zlokalizowała z odległości ponad stu dziesięciu kilometrów. Zaalarmowane myśliwce Luftwaffe przechwyciły samoloty RAF-u, zestrzeliwując jedenaście maszyn i uszkadzając część pozostałych.

Radary w trakcie całej drugiej wojny światowej były systematycznie doskonalone, mając wielki wpływ na skuteczność działań lotniczych. Gdy nasilały się nocne, alianckie naloty na III Rzeszę, Niemcy zastosowali taktykę walki powietrznej, nazwaną Himmelbett, a pod koniec 1944 roku określaną mianem Gebiets Nachtjagd. Ich nocne myśliwce na formacje bombowców naprowadzały głównie wskazania naziemnych stacji radarowych.

W pomieszczeniach budyneczku w Krotoszycach, stanowiącego podstawę niemieckiego radaru, ulokowano niegdyś za grubymi murami mechanizm obracający antenę oraz skomplikowaną aparaturę radiolokacyjną. Podobno napływający po wojnie do wsi polscy osadnicy, widząc nad budynkiem fragmenty ażurowych, metalowych „skrzydeł”, nazywali obiekt wiatrakiem.

Zdemontowania urządzeń radiowych mieli dokonać Sowieci, później opuszczony budynek systematycznie szabrowano, między innymi wyrwano z ziemi wiele metrów miedzianych przewodów. Ponoć planowano założenie tam hodowli pieczarek - ale dzisiaj opustoszały budynek od czasu do czasu odwiedzają głównie miłośnicy militariów.

Zazwyczaj są świadomi, iż te wytrzebione mury to pozostałość militarnego obiektu, radaru typu FuMG-404 Jagdschloß, których Niemcy mieli w istocie stosunkowo niewiele. Może więc warto wybrać się do Krotoszyc na wycieczkę krajoznawczą, bo odległość pięćdziesięciu kilometrów od Bolesławca nie wydaję się być wielką przeszkodą…